Podstawowe pojęcia - różne "ware - towary":
Hardware - sprzęt, żelastwo.
Software - oprogramowanie, towar "miękki".
Rodzaje licencji oprogramowania:
Shareware - programy na próbę, rejestracja za opłatą jeśli się je dłużej używa.
Freeware, PDS, public domain software, Free software foundation - programy darmowe.
Adware - programy darmowe, ale pokazujące reklamy.
Bookware - programy dołącane do książek.
Crippleware - programy nie w pełni sprawne.
Donationware - programy za które płaci się "co łaska".
Firmware - programy wmontowane na stałe.
Middleware - oprogramowanie pośredniczące.
Spyware - programy szpiegujące.
Vaporeware - programy zapowiedziane, które nie pojawiły się na czas.
Wetware - mózgownica.
Upgrade - aktualizacja zakupionego programu, nowsza wersja.
Open source - otwarte oprogramowanie, np. Linux.
Warez - programy i inne materiały rozprowadzane nielegalnie.
Developer - rozwijający aplikacje.
Designer - projektant oprogramowania.
Provider - dostarczający usług lub elementów aplikacji.
Hackers - hakerzy, którzy dużo wiedzą (i niektórzy włamują się do systemów)
Lamers - lamerzy to przeciwieństwo hakerów ang. lame=kulawy).
Cracking, Cracker - łamanie zabezpieczeń programów, włamywacz
Patching - łata programu, czyli poporawka.
Żargon informatyczny jakby z Chicago: prowajder apgrejdował softłer na sajcie ...
Na jednym komputerze.
Site license - licencja dla instytucji rozproszonej na większym obszarze, np. uniwersytetu.
Run-time licence - opłata za używanie fragmentu programu w programie sprzedawanym przez kogoś innego.
Free run-time licence - najczęściej spotykana, czyli bez dodatkowych opłat.
Próbne wersje programu na CD-ROM, ograniczone czasowo.
Zdalna instalacja programu przez sieć komputerową.
Hasło do programu demonstracyjnego na CD-ROM.
ASP, Application Service Provider, dzierżawienie aplikacji do wykonania określonych zadań.
Grupowe licencje Microsoft (MOLP).
Wersje testowe programów:
Piractwo komputerowe lub medialne.
Stowarzyszenie „Polski Rynek Oprogramowania” (PRO) otworzyło w 1995 roku biuro Agencji Praw Autorskich.
Stowarzyszenie Business Software Alliance (BSB) ściga piratów.
Od marca 1997 - kary do 8 lat za przestępstwa komputerowe - w praktyce TV robi z hackerów bohaterów.
Około 1/3 programów komputerowych na PC w 2007 roku
była nielegalna (BSA), ale tylko 21% w Am. Północnej, 35% w Europie Zachdniej i 68% w Europie Centralnej (w tym 57% w Polsce).
Straty w USA ok. 8mld $, Rosji 4 mld $, Polsce 0.6 mld$, na całym świecie 48 mld $.
Prawa autorskie i przestępstwa.
Prawna ochrona informacji w Polsce.
Ustawa o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997 r; podobne ustawy istnieją w większości krajów ale spamy i sprzedawanie danych w Internecie nadal kwitnie.
Prawa i obowiązki użytkowników programów: prawo tylko do używania i wykonania kopii zapasowej.
 |
Dlaczego oprogramownie źle działa?
Dlaczego nie ma gwarancji na programy? Inżynier daje gwarancję na most, programista nie. Złożoność współczesnych programów nie pozwala na ich weryfikację. W najnowszych samochodach jest już prawie 100 mln instrukcji dla programów kontrolujących około 100 mikroprocesorów. |
Wirusy doczepiające się do programów wykonywalnych i
robaki internetowe, samodzielne programy.
Dawniej wirusy były głównie w programach i na dyskietkach, ale programy z pism komputerowych są bezpieczne, ściągane z dużych archiwów również.
Teraz wirusy rozpowszechniają się przez pocztę komputerową (załaczniki) i dokumenty Microsoft Office.
Nie wolno otwierać nieznanych załaczników, trzeba zablokować automatyczne wykonywania makro lub załączników i wysyłać czysto tekstowe listy.
Rzadko, ale można znaleźć wirusy na stronach WWW (z powodu błędów w serwerach Microsoftu).
9 na 10 to fałszywe alarmy, czyli
mistyfikacje (hoax)!
Jeśli nie ma daty tylko "właśnie wczoraj ogłoszono ..." to na pewno krąży od wielu lat.
Należy sprawdzić na stronach www.mks-vir.com.pl lub
www.wirusy.pl
Strona mitów o wirusach, Computer Virus Myths.
Włamania i przestępstwa komputerowe.
Konie trojańskie: programy udające przez jakiś czas niewiniątka.
Bomby zapisują naciśnięcia klawiszy, wszystko co piszemy, łacznie z hasłami.
Programy szpiegujące: analizując co mamy na dysku i gromadzą infromacje o nas w bazach danych.
Dialery - podmieniają numer telefonu, z którym łaczy się Internauta.
Rootkit - programy ukrywające różne malware (czyli wirusy, konie trojańskie i szpiegowskie programy).
Pfishing (phishing, spoofing), czyli wyłudzanie: our bank reuqires your authorisation ... podaj nam numer swojej karty kredytowej i pożegnaj się z pieniędzmi.
Darowizny pieniędzy (zwłaszcza z Nigerii), wygrane na loterii i tysiąc innych form naciągania - nie dajmy się!
Problemy wynikają z kiepskiej jakości programów Microsoftu, które najczęściej są atakowane i są zbyt skomplikowane, by nad nimi panować. Inne firmy mają tym mniejszy problem im mniej użytkowników, ale wcale nie znaczy to, że ich rozwiązania są lepsze.
Bojkot Microsoftu - ale za jaką cenę?
Zawieszenie programu lub systemu.
System przerwań - pozwala zwrócić uwagę procesora na żądania innych programów.
Spróbować nacisnąć: Escape, Ctrl+c, Ctrl+q, Ctrl+z lub Ctrl+Break.
Alt+Ctrl+Del, RESET, wyłączyć przyciskiem (nowsze płyty wymagają przytrzymania 6 sek), a w niektórych notebookach trzeba wyjąć baterię!
Archiwa oprogramowania
publicznie dostępnego - można w nich znaleźć wszystkie potrzebne programy za darmo!
Archiwa Mac, Sun OS/Solaris, Linux, Amiga, TeX, Perl i inne.