Uwaga: te wykłady zostały zastąpione nową wersją.

Freud i koncepcja podświadomości.
Prekursorzy podświadomości - historia według J. Millera: magnetyzm zwięrzęcy Franza Mesmera, jego wpływ na Johna Elliotsona, neurohipnotyczne wyjaśnienia Johna Braida.
Strefy między świadomością a prostymi automatyzmami - badania czynności odruchowych Benjamina Carpentera i Thomasa Laycocka.
Wpływ Williama Hamiltona: "Treść naszej świadomości jest zbudowana z tego, czego poznać nie możemy". Hamilton przypisywał tą ideę Leibnizowi.
Jeszcze w połowie XIX wieku usiłowano wyznaczyć obszar właściwy działaniu duszy, początkowo jako funkcje mózgowe w odróżnieniu od rdzeniowych a potem jako coraz mniejsza część funkcji mózgowych.

Podświadomość u Freuda - działanie filtrujące dostęp informacji do świadomości, ciemne siły tłumiące szkodliwe myśli i wywołujące neurozy.
Świadomość przetwarza niewiele informacji, procesy poznawcze i motoryczne zachodzą bardziej efektywnie bez jej udziału - działanie to przetwarzanie informacji w różnych obszarach mózgu.
Świadomość bardziej przeszkadza niż pomaga w czynnościach motorycznych.
Czy istnieją jakieś formy kompleksów i innych zachowan opiswyanych przez Freuda?
Jak oceniać psychoanalizę, postęp w tej dziedzinie? Jako formę edukacji, lepszego zrozumienia swoich potrzeb? Są lepsze metody.

Fenomenologia - bada samą istotę zjawisk, aktów świadomości.
Egzystencjalizm - próba dotarcia do sedna istnienia, głównie literatura
Sartre i inni.

Psychologia humanistyczna - narodziny i cele.
Teoria Z Maslowa
Kontrast z psychologią kognitywną

Psychologia transpersonalna, czyli zajmująca się stanami umysłu wykraczającymi poza naszą "personea".
Obszary zainteresowania psychologii transpersonalnej: odmienne stany świadomości, mistycyzm, przeżycia religijne.
Spektrum świadomości i i idee transpersonalne (Ken Wilber).
Psychopatologia świadomości.

Ken Wilber napisał wiele książek, po polsku jest cała "Biblioteczka Wilberowska" (Wyd. J. Santorski).
Nauki poznawcze, w tym badania nad mózgiem są tam całkowicie ignorowane.
Przekonanie, że z faktu podobnych wrażeń w stanach głębokiego skupienia osiąganych w róznych tradycjahc kontempleacyjnych wynika fizyczne istnienie innych poziomów rzeczywistości jest równie prawdziwe, jak przekonanie, że z tego, iż po naciśnieciu zmakniętych oczu palcami widzimy rozbłyski wynika, że przestrzeń wewnętrzna jest pełna gwiazd.
Niezależnie od kultury mamy podobne mózgi i stany głebokiej kontemplacji prowadzą do podobnych stanów mentalnych, ale nie można stąd wnioskować, że jest to sposób na odkrycie innych wymiarów "translogicznej" rzeczywistości.
Wg. Wilbera nauka jest "monologiczna", bo opisuje zjawiska, nie angażując się w dialog; badania doświadczalne zawsze są dialogiem z Natura, zadajemy kolejne pytania by rozstrzygnąć prawdziwość hipotez, a potem robimy eksperymenty by poznać odpowiedź Natury na te pytania.

Teorie wyższych struktur psychiki - osobowości.
Klasyfikacja: 17 najważniejszych teorii.

Teoria chaosu - bardzo przydatna do opisu prostych układów dynamicznych.
Nadzieje na prostą, matematyczną teorię umysłu - bezpodstawne.
Rola zjawisk chaotycznych w układzie nerwowym - dyskutowana.
Metafory teorii chaosu - przydatne do jakościowego zrozumienia zachowania?

Teoria holograficzna - zastapiona przez modele typu sieci neuronowych.
Stany kooperatywne w modelach koneksjonistycznych zamiast interferencji fal i hologramów.

Teoria katastrof elementarnych w latach 1960-70, dobra do wszystkiego.
Nieliniowe modele zachowania w odpowiedzi na bodźce.
Przykłady zastosowań katastrof typu fałdy i motyla.
Dlaczego zachowanie miałoby się dać zredukować do kilku prostych nieliniowości i nieciągłości?

Spekulacje dotyczące mechaniki kwantowej - wywodza się z technicznych aspektów problemu interpretacji sensu matematycznego formalizmu, opsiującego kwantowe zjawiska.
Nic nie wskazuje na istotną rolę zjawisk kwantowych na poziomie neuronów (oprócz siatkówki, gdzie pewne procesy można zaincjować pojedynczym kwantem światła?)
Proponenci teorii kwantowych nie wiedzą nic o umyśle ani fenomenologii świadomości - fakty psychologiczne i neurobiologiczne uważają za drugorzędne.
Nie można tworzyć teorii nie wiedząc na jaki ma być temat! Najpierw fakty.
Teorie Stappa, Penrose'a czy Hamerhoffa są spekulacjami, które nie posunęły nauki do przodu, gdyż nie da się ich empirycznie zweryfikować, nie wyjaśniają wyników konkretnych eksperymentów ani też nie przewidują nowych zjawisk.
Należy odróżnić spekulacje od wiedzy naukowej; spekulacje nie stają się nigdy obowiązującymi dogmatami, nauka to nie religia.

Grawitacja i jej teoria dały się zmatematyzować - fizyka dotyczy zjawisk najprostszych.
Nie ma powodu by działanie mózgu dało się opisać jednym matematycznym równaniem.
Umysł nie jest podobny do prostego zjawiska fizycznego, składa się na niego ogromna liczba różnych funkcji, wymagających wyjaśnienia.
Jedną z takich funkcji jest kreatywność, inną świadomość; nie można ich jednak traktować w oderwaniu od tysiąca innych funkcji, realizowanych przez mózg.

Zasada antropiczna: Wszechświat by istnieć musi być taki, by mógł w nim powstać obserwator, bo inaczej nie można by nadać słowu "istnieje" sensu. Dlatego Wszechświat musi być tak duży i tak skomplikowany.
Jest to jedna z możliwych odpowiedzi na pytanie, dlaczego własności fizyki (oddziaływania grawitacyjne, elektromagnetyczne, słabe i silne) mają dokładnie takie wartości, aby umożliwić powstanie życia.

Manowce filozofii są liczne, częściej wprowadzano więcej zamieszania niż sensownych wyjaśnień.

Skrajne wnioski wyciągnięte z tego, że możliwe są różne reprezentacje tej samej rzeczywistości, czyli
Postmodernizm i krytyka Edwarda Wilsona.

Alan Sokal, Jean Bricmont, Modne bzdury. O nadużyciach nauki popełnianych przez postmodernistycznych intelektualistów, Prószyński i Spółka, 2004.

Eksperyment z malowaniem kart (Putnam) i całkowite niezrozumieie roli logiki i kategoryzacji.

Manowce:

• teorie mijające się z rzeczywistością
• teorie nie odnoszące się do konkretnych faktów
• teorie oparte na złudnej nadziei zrozumienia umysłu jak monolitu